Czy obligacje są bezpieczne?

Polacy coraz chętniej poszerzają swoją wiedzę dotyczącą finansów. Świadczy  o tym chociażby ilość artykułów pojawiających się w sieci, jak również liczba dodawanych komentarzy. Można wnioskować, że coraz więcej osób zastanawia się między innymi nad formą oszczędzania i pomnażania kapitału. Podjęcie takiej decyzji to jedno, wybór najlepszego instrumentu – drugie -  zdecydowanie ważniejsze. Zysker.pl tym razem przyjrzy się obligacjom i spróbuje odpowiedzieć na jedno z podstawowych pytań początkującego inwestora – czy to jest bezpieczne?

Chcesz sprawdzić, ile możesz zarobić na inwestycji w obligacje? Spróbuj na serwisie zysker.pl.


Obligacje – co to takiego?

Dla jednego skok na bungee należy do bezpiecznych sportów, dla drugiego ekstremalnym wyzwaniem jest jazda na motocyklu. Każdy ma inne preferencje, dlatego również sposób oszczędzania powinien dopasować do swoich potrzeb. Zanim zatem odpowiemy na pytanie postawione w tytule, poznajmy produkt. Dowiedzmy się, czym tak właściwie są obligacje.

Obligacje to, najprościej rzecz ujmując, papiery wartościowe, dłużne instrumenty finansowe, w których jedna ze stron (emitent obligacji) staje się dłużnikiem drugiej strony (obligatariusz; właściciel obligacji). Emisja obligacji to forma zaciągnięcia kredytu. W tej sytuacji kredytodawcą jest obligatariusz, kredytobiorcą emitent. Ten ostatni zobowiązuje się do wykupu obligacji na określonych warunkach.

Warto dodać, że obligacje istnieją jedynie jako zapis komputerowy (nie mają materialnej postaci). Ich zakup jest odnotowywany w Rejestrze Nabywców Obligacji. Osoba kupująca jako dowód dostaje wydrukowane potwierdzenie zakupu określonej liczby obligacji (ewentualnie, na życzenie imienne świadectwo depozytowe). Nie jest ono papierem wartościowym, co wpływa na bezpieczeństwo. Wyklucza to zgubienie czy sfałszowanie obligacji, a także jej kradzież.

Rodzaje obligacji

Ze względu na rodzaj emitenta, dzielimy obligacje na:

  • Skarbowe (rządowe) –emitowane przez Skarb Państwa
  • Komunalne (municypalne) –emitowane przez samorządy terytorialne
  • Podmiotów prawnych –np. obligacje przedsiębiorstw

W zależności od okresu wykupu możemy wyróżnić obligacje:

  • Krótkoterminowe –do 1 roku
  • Średnioterminowe –od 1 roku do 5 lat
  • Długoterminowe – powyżej 5 lat
  • Wieczyste (Konsole) – nie są nigdy wykupowane. Ich posiadacz otrzymuje regularnie odsetki, zwane rentą wieczystą

Obligacje dzielimy również ze względu na ich oprocentowanie – stałe lub zmienne (stopa bazowa + x%, np. WIBOR + 0,5%). W ofercie polskiego Skarbu Państwa znajdziemy obligacje, których oprocentowanie uzależnione jest od stopy inflacji. Na rynku są dostępne również papiery dłużne dochodowe (wypłacają odsetki, jeśli  emitent odnotuje zysk). Obligacje dzielą się również ze względu na wartość sprzedaży (obligacje sprzedawane po cenie nominalnej; obligacje dyskontowe; obligacje z premią) czy na opcje dodatkowe (m.in. obligacje o jednym, wielu terminach wykupu; obligacje wymienne; obligacje zamienne).

Ze względu na temat artykułu najbardziej interesuje nas jednak podział ze względu na poziom ryzyka inwestycyjnego.

Obligacje a ryzyko inwestycyjne

Poziom tego ryzyka jest mierzony jakością kredytową (rating). Wyróżniamy:

  • Instrumenty wolne od ryzyka – najbezpieczniejsze – za takie uznawane są obligacje emitowane przez organizacje ponadnarodowe i rządy państw
  • Instrumenty o ocenie ratingowej AAA
  • Instrumenty o ocenie ratingowej AA
  • I tak dalej…

Obligacje o niskim ratingu nazywane są śmieciowymi. Mogą przynieść naprawdę spore zyski, ale wiążą się z dużym ryzykiem. Oczywiście obligacje skarbowe (emitowane przez rządy państw) również mają różny rating – o ile obligacje niemieckie mają najwyższy poziom zaufania (i najniższe oprocentowanie), to obligacje na przykład greckie mają już bardzo niski rating i wysokie oprocentowanie.

Bezpieczne Obligacje Skarbowe?

Pisząc najogólniej – dana obligacja jest na tyle bezpieczna, na ile wiarygodny jest emitent. Idąc dalej, im mniej wiarygodny emitent, tym wyższe oprocentowanie obligacji. Jeśli decydujemy się na obligacje emitowane przez Skarb Państwa mamy niemal stuprocentową pewność, że odsetki zostaną nam wypłacone (mimo, że Polska nie ma najwyższego ratingu na świecie). Niemal stuprocentową, ponieważ przykład Grecji pokazuje, że nie zawsze jest to pewna forma lokowania kapitału. Jeśli dane państwo ogłosi bankructwo (Grecja walczy z taką decyzją od dłuższego czasu), wypłata odsetek z obligacji emitowanych przez Skarb Państwa stanie pod znakiem zapytania (możliwe, że w ogóle zainwestowanych pieniędzy nie odzyskamy). Jest to jednak sytuacja wyjątkowa.

Większe ryzyko = wyższy zysk

Obligacje emitowane przez Skarb Państwa w Polsce są obecnie oprocentowane na około 2-3%. Dla przykładu Niemcy oferują tego typu obligacje z 1% zyskiem (silna, potężna gospodarka o mocnych podstawach), tymczasem w Grecji znajdziemy papiery dłużne, których oprocentowanie wynosi nawet 18%.

Polsce póki co bankructwo nie grozi, więc inwestowanie w obligacje emitowane przez Skarb Państwa należy do najbezpieczniejszych (obok lokat i kont oszczędnościowych) form oszczędzania i inwestowania. Nie możemy się jednak spodziewać oszałamiających zysków. Jeśli o takich właśnie marzymy, powinniśmy skupić naszą uwagę na tak zwanych (wspominanych już) obligacjach śmieciowych. Pamiętajmy jednak, że ryzyko jest w tym wypadku naprawdę duże. Możliwy do osiągnięcia zysk rośnie wraz z poziomem ryzyka inwestycji. Podmioty, które budzą zaufanie (Skarb Państwa, ugruntowane na rynku, dochodowe przedsiębiorstwa) mają w ofercie obligacje z niższym oprocentowaniem. Wyższy zysk zaproponują małe, mocno zadłużone podmioty (muszą zaoferować wyższe wynagrodzenie, jeśli chcą znaleźć nabywców swoich obligacji).

Do wyboru mamy również obligacje zabezpieczone, które zwykle są niżej oprocentowane i obligacje niezabezpieczone z atrakcyjniejszym, wyższym oprocentowaniem. Sami decydujemy, jaki poziom ryzyka nas interesuje, na ile możemy sobie pozwolić.

Warto dodać, że ryzyko podejmujemy również przy wyborze obligacji ze zmiennym oprocentowaniem (tzw. ryzyko stopy procentowej). Jej zmiany mogą bowiem powodować spadek wartości obligacji (ale również wzrost).


Na co zwrócić uwagę przy wyborze obligacji

Bez wątpienia, obligacje to rodzaj inwestycji, którą warto wziąć pod uwagę. Do ich najważniejszych zalet należą:

  • Szeroka gama produktów  (różny horyzont czasowy i zasady określania dochodu)
  • Możliwość wycofania pieniędzy przez obligatariusza (nie tracimy ‘wypracowanych’ odsetek. Dla porównania, w przypadku lokaty przy jej zerwaniu zwykle wypracowany zysk odchodzi w zapomnienie)

Jeśli zdecydujemy się na inwestycję w obligacje, a szczególnie zależy nam na bezpieczeństwie, powinniśmy wziąć pod uwagę kilka istotnych czynników:

  • Nie skupiajmy swojej inwestycyjnej uwagi na jednym emitencie (kupujmy obligacje od kilku różnych, zminimalizujemy wówczas ryzyko straty)
  • Zwróćmy uwagę na dywersyfikację branżową (nie kupujmy obligacji od emitentów o tym samym profilu działalności)
  • Zwróćmy uwagę na rating emitenta (jeżeli go posiada)
  • Wybierajmy emitentów o przejrzystym modelu biznesowym – z ugruntowaną pozycją na rynku
  • Wybierajmy obligacje zabezpieczone
  • Weźmy pod uwagę dodatkowe warunki, np. możliwość wcześniejszego wykupu i wiążące się z tym konsekwencje
  • Dokładnie przeanalizujmy wybraną ofertę

Wybór najlepszego sposobu oszczędzania, wbrew pozorom, wcale nie jest prosty. Wydaje się, że jeśli dysponujemy dodatkową gotówką, to bez trudu znajdziemy na nią sposób. Szybko stajemy jednak przed trudnym wyborem: bezpiecznie i mniej zyskownie czy ryzykownie z szansą na większy zarobek? Nie ma jednej dobrej odpowiedzi na to pytanie. Każdy musi zdecydować sam, po dokładnym przeanalizowaniu swoich potrzeb, możliwości, a także ofert dostępnych na rynku. Można się jednak pokusić o znalezienie złotego środka. Takim może być dywersyfikacja naszego portfela. Część oszczędności możemy ulokować w bezpiecznych instrumentach finansowych, część przeznaczyć na bardziej ryzykowną grę. Ewentualna strata będzie wówczas (być może) mniej bolesna.

Ważnym czynnikiem podczas oszczędzania jest również horyzont czasowy. Pamiętajmy, że im dłużej oszczędzamy, tym więcej zyskujemy.

O projekcie

Zysker to zestaw narzędzi ułatwiających podejmowanie decyzji inwestycyjnych.

Oblicz, w jaki sposób najlepiej oszczędzać i inwestować swoje pieniądze. Mieszkanie, lokata, czy forex? Sprawdź, gdzie osiągniesz największy zwrot z inwestycji.

Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij